در بسیاری از کارگاه ها و سایت های ساختمان سازی و پروژه های عمرانی، تخته های زیرپایی که در زمان داربست بندی مورد استفاده قرار می گیرند، خیلی سریع تر از عمر واقعی خود فرسوده می شوند. دلیل این اتفاق همیشه کیفیت پایین تخته ها نیست، بلکه بی توجهی به اصول نگهداری و استفاده صحیح از تخته ها بخش زیادی از این مشکلات را ایجاد می کند.
در این مقاله روش های فنی و عملی برای افزایش طول عمر تخته های زیرپایی را بررسی می کنیم تا هم هزینه های پروژه کاهش یابد و هم کیفیت اجرا در بالاترین سطح حفظ شود.
عوامل اصلی آسیب به تخته های زیرپایی
برای افزایش طول عمر تخته های زیرپایی، ابتدا باید علل اصلی آسیب به آن ها را شناخت و از بروز این آسیب ها جلوگیری کرد. عواملی که در ادامه به آن ها پرداخته می شود، معمولا به عنوان مهم ترین و اصلی ترین عوامل آسیب به تخته های زیرپایی شناخته می شوند.
- رطوبت و آب: تماس مستقیم و طولانی مدت با آب و رطوبت محیطی باعث آسیب به مغزی چوب می شود. تداوم این رطوبت می تواند شرایط رشد قارچ روی تخته و ایجاد پوسیدگی آن را فراهم کند.
- عدم توجه به باربری تخته: توزیع نامتوازن وزن و فشار مکانیکی شدید در زمان کار بر روی این تخته ها باعث ترک خوردگی و شکستگی زودهنگام آن ها می شود.
- انبارداری در محیط نامناسب: برخی از مهم ترین آسیب های تخته های زیرپایی در انبار کارگاه ها و در زمان نگهداری رخ می دهد. نگهداری تخته ها در فضای باز بدون پوشش یا چیدن آن ها روی زمین مرطوب، آسیب های جدی و غیرقابل جبران به تخته وارد می کند.
- تمیز نکردن بعد از استفاده: این آسیب بعد از اولین استفاده از تخته های زیرپایی وارد می شود و عمر استفاده تخته ها را به شدت کاهش می دهد. بعد از استفاده از تخته ها و برچیدن آن ها از محل داربست ها، باقی ماندن بتن، ملات یا مواد شیمیایی روی سطح تخته باعث سایش و پوسیدگی تدریجی سطح می شود.
- استفاده نادرست از ابزار: در زمان نصب تخته ها روی داربست و یا جدا کردن آن ها پس از اتمام پروژه، لازم است از ابزارهای مناسب برای کاهش آسیب به تخته ها استفاده شود. ضربه زدن با چکش یا اهرم برای جدا کردن تخته زیرپایی، یکی از رایج ترین دلایل آسیب مکانیکی به تخته است.
شناخت این آسیب ها و توجه به آن ها در مراحل انبار کردن، استفاده و برچیدن تخته ها می تواند به افزایش عمر آن ها کمک کند.
انتخاب صحیح تخته زیرپایی بر اساس کاربرد
اولین قدم برای استفاده از تخته های زیرپایی در طولانی مدت، انتخاب تخته با مشخصات و ویژگی های متناسب با نیازمندی های پروژه است. کیفیت اولیه تخته تعیین می کند که برای چه شرایطی و چه میزان تحمل باری قابل استفاده است و حداکثر عمری که باید از تخته در استفاده صحیح انتظار داشته باشید چقدر خواهد بود. برای تخته های زیرپایی و بنایی این معیارها را هنگام خرید بررسی کنید:
- نوع چوب: چوب صنوبر سبک و قابل حمل است اما چوب کاج با تراکم بالاتر در برابر بار و ضربه دوام بیشتری دارد. برای پروژه های بزرگ با میزان حجم باربری بیشتر در داربست ها در زمان کار، انتخاب تخته زیرپایی ساخته شده با چوب کاج اولویت دارد.
- میزان رطوبت: تخته های چوبی که به روش کوره ای خشک شده باشند نسبت به تخته هایی که به روش هواخشک رطوبت زدایی شده اند، کمتر دچار تاب برداشتگی و ترک می شوند. این مسئله مستقیما روی عمر استفاده از تخته زیرپایی تاثیر خواهد داشت.
- یکنواختی ضخامت: یکدست نبودن ضخامت تخته باعث توزیع ناهموار بار در سطح آن می شود. این مسئله می تواند به شکستن تخته ها در زمان کار و وارد شدن بار منجر شود.
- سطح مقطع و ابعاد: ابعاد استاندارد تخته با طول های ۴ و ۶ متری باید دقیق و بدون انحراف باشند تا با اتصالات داربست هم خوانی داشته باشند.
- سلامت چوب: وجود گره های بزرگ، ترک های طولی و پوسیدگی سطحی، بر روی تخته نقاط ضعف مکانیکی ایجاد می کنند و عمر تخته را به شدت کاهش می دهند.
گروه بازرگانی تنهاوود، به عنوان واردکننده و فروشنده مستقیم تخته زیرپایی، این تخته ها را از باکیفیت ترین انواع با ابعاد ۴ و ۶ متری که مناسب استفاده در داربست بندی در پروژه های ساختمان سازی و عمرانی هستند تامین می کند.
روش های اصولی نگهداری از تخته های زیرپایی
حتی اگر از راهنمای بخش قبل این مقاله استفاده کنید و بهترین تخته زیرپایی را خریداری کنید، باید بدانید که بدون نگهداری صحیح، استفاده اصولی و انبارداری مناسب باز هم احتمال آسیب و کاهش عمر تخته های زیرپایی وجود خواهد داشت.
برای این که از این مشکل جلوگیری کنید، لازم است اصول مرتبط با نگهداری، استفاده و انبارداری این تخته ها را به درستی رعایت کنید. مهم ترین روش های عملی برای افزایش طول عمر تخته های زیرپایی:
1- تمیزکاری فوری بعد از هر استفاده
بعد از هر بار استفاده و جمع کردن تخته ها از روی داربست ها باید موارد زیر را رعایت کنید.
- بلافاصله بعد از جدا کردن تخته، سطح آن را از بتن و ملات پاک کنید.
- از کاردک یا برس پلاستیکی نرم برای تمیزکاری استفاده کنید تا سطح رویه خراش نخورد.
- باقیمانده مواد شیمیایی احتمالی روی سطح تخته را با کمی آب تمیز کنید و حتما تخته را در جای سایه دار خشک کنید.
2- اعمال پوشش و لایه محافظ چوب
استفاده از پوشش یا لایه ضدآب یکی از مؤثرترین روش ها برای حفظ کیفیت و افزایش طول عمر تخته های زیرپایی است. این لایه محافظ علاوه بر جلوگیری از نفوذ رطوبت، سطح تخته را در برابر سایش مکانیکی محافظت می کند. توجه کنید که پوششی که برای تخته ها انتخاب می کنید باید سطح اصطکاک مناسبی داشته باشد تا نیروی کار در زمان قرار گیری روی تخته زیرپایی لیز نخورد.
3- انبارداری اصولی
در زمان ذخیره سازی و نگهداری تخته ها تا استفاده مجدد، لازم است نکات زیر را در انبارهای خود رعایت کنید.
- بررسی کنید که محیط انبار یا محل ذخیره سازی تخته ها به دور از آب یا رطوبت مداوم باشد.
- تخته ها را روی تکیه گاه یا پالت های مناسب نگهداری کنید تا فاصله آن ها با زمین حفظ شود.
- از قرار دادن مستقیم تخته ها روی زمین خیس یا خاک مرطوب اجتناب کنید.
- اگر در فضای باز تخته ها را دپو کرده اید، با پوشش نایلونی یا برزنت از تخته ها در برابر باران و آفتاب مستقیم محافظت کنید. البته توجه داشته باشید که تخته ها زیر این پوشش تهویه مناسب داشته باشند تا رطوبت به دام نیفتد.
4- مدیریت صحیح بار و فشار
در زمان استفاده از این تخته ها روی داربست هم باید به نکاتی توجه شود که عمر تخته های زیرپایی را در زمان تحمل بار افزایش دهد و مشکل شکست ناگهانی تخته را برای شما ایجاد نکند.
- از بارگذاری بیش از ظرفیت تخته ها خودداری کنید.
- از تخته با ابعاد مناسب با توجه به فاصله لوله های داربست و استاندارد داربست بندی انجام شده استفاده کنید تا تحمل بار بر اساس نوع داربست و تکیه گاه های تعبیه شده در آن، امکان پذیر شود.
- نقاط تمرکز بار را از قبل شناسایی کرده و در صورت نیاز تکیه گاه اضافه قرار دهید.
نتیجه گیری
طول عمر تخته های زیرپایی تحت تاثیر سه عامل اصلی انتخاب درست نوع تخته با توجه به نیازمندی های پروژه، اجرای صحیح در حین کار و نگهداری اصولی بین سیکل های استفاده قرار دارد. با شناخت دلایل آسیب و اجرای پروتکل های ساده ای که در این مقاله مطرح شد، می توانید تعداد دفعات استفاده از هر تخته را به طور قابل توجهی افزایش دهید و هزینه های پروژه را کاهش دهید. برای مشاوره فنی یا خرید عمده با شماره ۰۲۱۵۴۶۵۱۰۰۰ تماس بگیرید.