رسوب پکیج معمولا با علائم کوچک شروع می شود؛ مثلا آب حمام با وجود روشن بودن دستگاه دیگر مثل قبل گرم نمی شود یا هنگام باز کردن شیر آب گرم، دما مدام بالا و پایین می رود. گاهی هم پکیج صدایی شبیه جوشیدن آب دارد، در حالی که فشار نمایشگر در محدوده عادی قرار دارد. ماجرا مربوط به املاح محلول آب است.
وقتی آب در مبدل حرارتی گرم می شود، املاح کلسیم و منیزیم به شکل رسوب روی سطوح داخلی می نشینند. لایه رسوبی هم انتقال گرما را سخت کرده و برای گرم کردن آب، دمای فلز را زیاد می کند. به همین خاطر به رسوب گیری پکیج نیاز دارید که در این مطلب روش ها و شیوه انجام این کار را معرفی می کنیم.
چه زمانی باید پکیج را سرویس و رسوب گیری کنیم؟
برای زمان دقیق سرویس پکیج باید به وضعیت آب، میزان استفاده از دستگاه و نشانه های عملکرد آن دقت کنید. اگر آب منطقه تان سخت است، مصرف آب گرم بالاست یا دستگاه در چند ماه اخیر افت عملکرد داشته، مبدل و مسیر آب را حتما بررسی کنید. سرویس سالانه برای بسیاری از پکیج های خانگی قبل از شروع فصل سرما برنامه مناسبی است.
اگر فشار پکیج هم مدام تغییر می کند، ابتدا دلیل را جداگانه بررسی کنید، زیرا رسوب مبدل، نشتی مدار، خرابی منبع انبساط و ایراد شیر پرکن مشکلات متفاوتی به وجود می آورند. برای بررسی این بخش بد نیست راهنمای عیب یابی و حل سریع مشکل افت فشار پکیج در حالت تابستانه و زمستانه را مطالعه کنید تا افت فشار را با رسوب گرفتگی اشتباه نگیرید.
علائم رسوب گرفتن پکیج چیست؟
- با باز کردن شیر آب گرم، مدت بیشتری منتظر می مانید تا آب به دمای دلخواه برسد. رسوب داخل مبدل انتقال گرما را مختل کرده و گرم شدن آب زمان بیشتری می برد.
- آب ابتدا داغ شده و بعد ناگهان سرد می شود یا دمای آن نوسان دارد. از دلایل این موضوع باید رسوب شدید در مبدل، اختلال در گردش آب و قطع و وصل شدن مشعل را نام برد.
- اگر آب سرد با فشار مناسبی خارج شود اما دبی آب گرم افت کرده، شاید مبدل ثانویه گرفته یا صافی ورودی آب گرم مشکل دارد.
- رسوب روی سطح انتقال حرارت، نقاط داغ موضعی ایجاد می کند. در نتیجه آب در برخی قسمت ها بیش از حد گرم شده و صدایی غیر عادی به گوش می رسد.
- گرفتگی مسیر آب یا اختلال در انتقال حرارت، دمای مبدل را بالا می برد. البته خراب شدن سنسور، پمپ یا گردش نامناسب آب هم چنین نشانه ای دارند.
- در صورتی که پکیج در حالت زمستانه کار می کند اما بخشی از مدار گرمایشی گرم نمی شود، احتمالا رسوب گرفته است.
- وقتی دستگاه برای تامین گرمای مورد نیاز مدت زیادی فعالیت دارد، مصرف انرژی بالا خواهد رفت.
- تشکیل رسوب شدید، انتقال گرما را سخت کرده و دمای مبدل بالا می رود.
روش های رسوب گیری پکیج
برای رسوب زدایی دو روش اصلی شستشوی مبدل با پمپ مخصوص و باز کردن مبدل برای تمیزکاری جداگانه وجود دارد. انتخاب هر کدام از روش ها به شدت رسوب، نوع مبدل و وضعیت قطعات وابسته است. استفاده از محلول سازگار با جنس مبدل برای هر روش اهمیت دارد تا برای مبدل های آلومینیومی، مسی و قطعات آب بندی خطرآفرین نباشد.
1- شستشوی مبدل با پمپ مخصوص
مراحل انجام این کار به این ترتیب است:
- تعمیرکار باید پکیج را خاموش و برق را قطع کند و منتظر بماند تا آب و مبدل خنک شوند. سپس فشار مدار و شیرهای ورودی را بررسی می کند.
- مسیر ورودی و خروجی مبدل از مدار جدا شده و شلنگ های پمپ به آن متصل می شوند.محلول باید در یک مدار کنترل شده گردش داشته باشد.
- محلول متناسب با جنس مبدل برای مدت تعیین شده در مدار می چرخد. تغییر رنگ محلول یا خروج ذرات، اطلاعاتی در مورد جدا شدن رسوبات می دهد.
- بعد از آن، مخصوص مصرف شده جمع شده و مبدل با آب مناسب آبکشی می شود تا مواد شیمیایی و ذراتی در آن باقی نمانند.
- تعمیرکار اتصالات و آب بندی را چک کرده و مدار را پر و هواگیری می کند. سپس باید عملکرد آب گرم، گرمایش، نشتی و کدهای خطا را بررسی کند.
2- رسوب گیری با باز کردن مبدل حرارتی
گاهی رسوب گرفتگی شدید است یا ذرات جامد مسیر عبور آب را مسدود می کنند. تعمیرکار در این شرایط مبدل را از دستگاه جدا کرده تا وضعیت مجراها، واشرها و سطوح داخلی را چک کند. این روش برای زمانی است که شستشوی درجا نتیجه مناسبی نداشته باشد. مراحل اصلی آن را در ادامه می بینید:
- قطع برق و بستن شیرهای مربوط به آب، سپس تخلیه بخش موردنیاز از مدار
- جدا کردن اتصالات مبدل با ابزار مناسب و بدون وارد کردن فشار به لوله ها
- بررسی خوردگی، تغییر شکل صفحات، ترک و وضعیت اورینگ ها
- شستشوی مبدل با محلول سازگار و فشار کنترل شده آب، مطابق دستور سازنده
- تعویض واشرهای فرسوده و نصب مجدد مبدل با آب بندی صحیح
- پر کردن مدار، هواگیری، تنظیم فشار و آزمایش دستگاه در حالت آب گرم و گرمایش
رسوب گیری مدار رادیاتورها چه زمانی لازم است؟
ذرات زنگ زدگی، لجن مغناطیسی و آلودگی های آب هم در مدار گرمایش جمع می شوند. اگر رادیاتورها به خوبی گرم نشوند یا آب تخلیه شده از مدار تیره و آلوده است، تعمیرکار باید وضعیت گردش آب، صافی برگشت و آلودگی مدار را بررسی کند. برای این کار هم باید از شستشوی کنترل شده مدار گرمایش و در صورت نیاز مواد شوینده مخصوص استفاده کرد. اسیدشویی مبدل به تنهایی لجن تمام رادیاتوررها و لوله ها را پاک نمی کند.
چگونه جلوی رسوب گیری دوباره پکیج را بگیریم؟
- دمای آب را هرگز بدون دلیل روی بالاتری درجه نگذارید.
- اگر آب منطقه شما سخت است، برای انتخاب سختی گیر یا فیلتر مناسب با تعمیرکار مشورت کنید.
- سرویس دوره ای نباید همیشه قبل از شروع فصل سرد باشد. در مناطق با سختی بالای آب، وضعیت مبدل باید زودتر بررسی شود.
- فشار مدار گرمایش را جدا از فشار آب خروجی شیرها چک کنید.
- اگر رسوب گیری در فاصله کوتاهی دوباره ضرورت پیدا می کند، نگاهی به دمای تنظیم شده و وضعیت فیلتر ورودی آب داشته باشید.
سوالات متداول
1- هر چند وقت یک بار باید پکیج را رسوب گیری کنیم؟
زمان مشخصی برای همه پکیج ها وجود ندارد و سرویس سالانه و بررسی وضعیت مبدل نقطه شروع مناسبی است، اما فاصله رسوب گیری به سختی آب، میزان مصرف و شرایط دستگاه وابسته است.
2- آیا رسوب گرفتن پکیج باعث افت فشار می شود؟
رسوب می تواند مسیر عبور آب را تنگ کند و دبی آب گرم را کاهش دهد، اما افت فشار مدار گرمایش روی نمایشگر، بیشتر به نشتی، هواگیری، منبع انبساط یا شیر اطمینان مربوط است.
3- آیا می توان پکیج را در خانه اسیدشویی کرد؟
انجام این کار بدون شناخت مبدل، جنس قطعات و مواد شیمیایی مناسب توصیه نمی شود.
4-از کجا بفهمیم مبدل پکیج رسوب گرفته یا خراب شده است؟
از نشانه های رسوب باید افت دبی آب گرم، نوسان دما و صدای غیرعادی را مثال زد. برای تشخیص قطعی باید دمای ورودی و خروجی، گردش آب، وضعیت مبدل و خطاهای دیگر را هم زیر نظر داشته باشید.