عمومی

اولین وزیر اطلاعات ایران که کشته شد چه کسی بود؟

امیرکبیر به عنوان یکی از تأثیرگذارترین افراد این سرزمین شناخته می شود. اگرچه او از اعیان و درباریان نبود، اما هوش و ذکاوتش او را به نخست وزیری دربار قاجار رساند و خدمات ارزنده ای به ایران کرد. پس از توقف فساد و زیاده خواهی دربار و همچنین جاسوسی بیگانگان، به زودی بر درباریان خشمگین شد و به دست مأموران ناصرالدین شاه کشته شد. یکی از دستاوردهای مهم او که تاکنون صحبتی از آن نشده است، ایجاد شبکه اطلاعاتی و ضد جاسوسی برای جلوگیری از توطئه های بیگانگان از جمله روسیه و انگلیس بود.

شبکه پلاس: میرزا محمدتقی خان فراهانی فرزند کربلایی محمد قربان بود. پدرش میرزا عیسی قائم مقام فراهانی سرآشپز بود که سپس ناظر آشپزخانه در شرکت پسرش میرزا ابوالقاسم قائم مقام شد. او به واسطه هوش و ذکاوت خود توانست نظر معاون آموزشی فراهانی را جلب کند و از شاگردی پدرش در آشپزخانه به شاگردی استاد و همکلاسی به نجیب دربار تبدیل شود.

میرزا تقی خان پس از مرگ محمدشاه قاجار، ولیعهد را از تبریز به تهران آورد و بر تخت سلطنت نشاند. ناصرالدین شاه نیز او را به نخست وزیری منصوب کرد تا میرزا محمدتقی خان القاب اتابک اعظم و امیرکبیر را به دست آورد. پس از این حکم، امیرکبیر به پیشنهاد ناصرالدین شاه با خواهر تانی شاه ازدواج کرد. او در دوران نخست وزیری خدمات مهمی به ایران کرد و با اینکه تنها 3 سال و 3 ماه نخست وزیر ایران بود، در این مدت کوتاه گام های مهمی در جهت پیشرفت و بهبود زندگی مردم برداشت. اصلاحاتی که در زمینه های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی انجام داد از اولین اقدامات او بود. اصلاحاتی که دادگاه دوست نداشت. از مهم ترین فعالیت های فرهنگی امیرکبیر می توان به تأسیس مدرسه دارالفنون، تأسیس چاپخانه، ترجمه کتاب های اروپایی، اعزام طلاب به اروپا و تأسیس روزنامه اشاره کرد. وقا». علاوه بر این، تحولاتی در بخش اقتصادی به وجود آمد: توسعه کشت نیشکر در مازندران و خوزستان، توسعه کشت زعفران در خراسان، ایجاد کارخانه‌های کاغذسازی در تهران، تأسیس کارخانه‌های ابریشم و سرامیک، ابریشم و کریستال‌سازی. و تصویب قوانین اجباری اجباری، ایجاد کارخانه‌های تولید مهمات و سلاح‌های ساده، یکسان‌سازی لباس‌های نظامی، تأمین امنیت جاده‌ها و ایجاد پادگان‌ها و پادگان‌ها در اطراف شهر نیز بخشی از اصلاحات نظامی بود که به ریشه‌کنی آبله کمک کرد. ، ساخت اولین بیمارستان دولتی، جاده های تهران و سایر مناطق و کشورها، همچنین می توان به نقشه برداری و نقشه برداری، کوتاه کردن دست خارجی از دخالت در امور داخلی و … از دیگر خدمات امیرکبیر به ایران اشاره کرد.

یکی از خدمات وی که البته چندان به آن اشاره نشده، ایجاد اولین شبکه اطلاعاتی ایران برای مقابله با جاسوسی است.

اولین وزیر اطلاعات ایران که به قتل رسید چه کسی بود؟

جاسوس ها در حال ریشه دواندن بودند

نفوذ سفارتخانه های خارجی در ایران در دوران قاجار به ویژه پس از شکست ایران در جنگ با روسیه به اوج خود رسید. در این دوره سفارتخانه های خارجی نفوذ زیادی در دربار قاجار داشتند و توانستند خبرچین های خوبی را از شاهزاده و دربار جذب کنند. کار به جایی رسیده است که گرفتن رشوه از سفارتخانه های روسیه، انگلیس و عثمانی به رویه فعلی تبدیل شده است. به همین دلیل بود که گاهی پادشاهان و نخست وزیران برای انجام کارها باید با نمایندگان سیاسی دولت های انگلیس و روسیه مشورت و هماهنگی می کردند.

Ieast

امیرکبیر که اوضاع را نامطلوب دید تصمیم به اصلاح گرفت. برای انجام این اصلاحات باید به دربار و مقامات نفوذ می کرد. او بدین ترتیب یک سازمان جاسوسی و ضد جاسوسی به نام «مانحیان امیر» تشکیل داد. آنها از میان افراد مؤمن و صادق انتخاب می شدند تا از رعایا، سربازان، پرسنل نظامی و افراد دارای نفوذ داخلی اطلاعات کسب کنند و بر کار خود نظارت کنند. به همین منظور، میرزا تقی خان شبکه ای از «راز نویسان» داشت که در پایتخت و ولایات گردش می کردند. برخی از آنها حتی در شهرهای مهم زندگی می کردند. البته آنچه در تاریخ می ماند این است که قبل از امیرکبیر سیستم های نظارتی برای استان ها و مسئولان وجود داشت اما ناکارآمد بود. همچنین تشکیل سازمان ضد جاسوسی برای کنترل سفارتخانه ها، سفرا و دیگر دیپلمات های خارجی از اقدامات امیرکبیر بود.

امیرکبیر که نامرئی می گفت

کارآمدی و دقت برگزیدگان امیرکبیر باعث شد بسیاری به ارتباط میرزا تقی خان با عالم غیبت و غیبت اعتقاد داشته باشند، در حالی که برخی معتقد بودند او با شیاطین ارتباط دارد و «از ما بهتر» است. از آنان کسب خبر می دهد.

یاران امیر با نفوذ میان فرقه ها و مذاهب مختلف به امیرکبیر کمک کردند تا از اجرای نقشه های شوم آنها جلوگیری کند. مثلاً وقتی یکی از سران بابیه می خواست امام جمعه میرزا ابوالقاسم را بکشد و به کاخ سلطنتی حمله کند، مینهیان این نقشه را شنید و امیرکبیر خنثی شد.

اولین وزیر اطلاعات ایران که به قتل رسید چه کسی بود؟

نفوذ در بین خارجی ها

امیرکبیر به دلیل مخالفت با دخالت بیگانگان به ویژه دولت های انگلیس و روسیه در ایران و معتقد بود که این دخالت ها باعث خرابکاری های زیادی شده است، تصمیم به نفوذ به سفارت به همراه برخی از اعضای تیم ضد جاسوسی خود گرفت. او حتی تعدادی از کارکنان سفارت را برای این منظور جذب کرد.

در آن زمان هند مستعمره بریتانیا بود. «سرهنگ شیل» سفیر انگلیس در تهران در نامه ای به فرماندار کل بریتانیا در 11 اوت 1849 می نویسد: در استان.» صرف چنین مبلغی مناسب و ضروری تشخیص داده می شود». اما با وجود تمام این تلاش ها، تیم ضد جاسوسی امیرکبیر، سرهنگ شیل، موفق به کشف شبکه منحیان امیر نشد.

نفوذ شبکه منهیان در سفارت روسیه نیز سفیر و کارکنان سفارت را متحیر کرده بود. در کتاب نوادرالامیر آمده است: [امیرکبیر] متعلق به جن بود، با چند خواجه «معاون» بود، زیرا شب گذشته بود که سفیر روسیه می خواست با ایران به نفع دولت زیردست خود مذاکره کند. از بردگان، چراغ‌های پشت اتاق‌ها و مغازه‌های سفارت را در دست گرفت. [زیرپای چارپایان] و حتی شیروانی عمارت ها و گوشه های خالی [دستشویی] به طور کامل بررسی شده است. بعد از اینکه خیالشان راحت شد از ایران صحبت کردند و فردای آن روز نامه امیرنظام [امیرکبیر] به سفیر رسید که اطلاعات امیرنظام را از مذاکرات شبانه فهمید. ماجرا این است که وقتی امیرکبیر یک بار نایب غلامان را دید و فهمید که او هم مسلمان و ایرانی است، گفت چرا به روس ها خدمت می کنی؟ نوکر آنها نباش، نوکر ما باش. وی با قول محرمانه بیشتر گفت که در سفارت خواهد ماند و هر اتفاقی را که بین سفیر و کارکنان سفارت در ارتباط با ایران رخ می دهد از طریق واسطه ها با وی در میان خواهد گذاشت. همچنین به او قول داده شد که اگر غیر از خودش این موضوع را استشمام کند، دستور قتل را بدهد.

سرانجام پس از برکناری و قتل امیرکبیر، سازمان های جاسوسی و ضد جاسوسی وی به کلی منهدم شد و اثری از شبکه منحیان امیر باقی نماند. سفارتخانه های خارجی نیز از چنگ جاسوسان و ضد جاسوسان امیرکبیر رها شده اند. حالا که به خصوصی‌ترین و صمیمی‌ترین رازهایشان رسیده بودند و کسی نبود که نقشه‌هایشان را خنثی کند، به راحتی به دسیسه خود ادامه دادند.

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا